İlk Kez Uyuşturucudan Yakalanmak Cezası 2026

İlk kez uyuşturucudan yakalanmak cezası, ceza hukukunda en sık araştırılan konular arasında yer almaktadır. Uyuşturucu maddeye erişimin kolaylaşması, özellikle büyük şehirlerde bu suç tipine ilişkin soruşturma ve kovuşturma sayısının artmasına neden olmuştur. Antalya başta olmak üzere Türkiye genelinde, ilk defa uyuşturucu ile yakalanan kişilerin hangi cezai yaptırımlarla karşılaşacağı ve hukuki sürecin nasıl işleyeceği merak konusudur.

Uyuşturucu suçlarında kişinin daha önce herhangi bir soruşturma veya kovuşturmasının bulunmaması, yani ilk defa uyuşturucu nedeniyle yakalanması, sürecin seyrini doğrudan etkiler. Ancak burada esas belirleyici olan husus, kaçıncı kez yakalanıldığı değil; hangi uyuşturucu suçundan işlem yapıldığıdır.

İlk Kez Uyuşturucudan Yakalanma Cezası 2026 Yılında Nasıl Uygulanır?

2026 yılı itibarıyla ilk kez uyuşturucudan yakalanma cezası, Türk Ceza Kanunu’nda düzenlenen suç tipine göre farklılık göstermektedir. Uygulamada üç temel uyuşturucu suçu bulunmaktadır:

• Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti (TCK m.188)
• Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanımını kolaylaştırma (TCK m.190)
• Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alma, kabul etme, bulundurma veya kullanma (TCK m.191)

Bu nedenle ilk kez yakalanan bir kişi hakkında uygulanacak yaptırım, suçun niteliğine göre belirlenir. Özellikle TCK m.191 kapsamındaki kullanmak için uyuşturucu bulundurma veya kullanma suçu, ilk kez yakalanan kişiler açısından en sık karşılaşılan durumdur.

Kullanmak İçin Uyuşturucu Bulundurma Suçunda İlk Yakalanma

TCK m.191 kapsamında, kullanmak amacıyla uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alan, kabul eden, bulunduran ya da kullanan kişiler hakkında 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası öngörülmektedir. Ancak ilk kez bu suçtan yakalanan kişiler bakımından doğrudan hapis cezası uygulanması istisnadır.

Uygulamada, kamu davasının açılmasının 5 yıl süreyle ertelenmesi kararı verilir. Bu süreçte kişi hakkında denetimli serbestlik tedbiri uygulanabilir ve gerekli görülmesi hâlinde tedaviye yönlendirme kararı alınabilir. Amaç, kişiyi cezalandırmaktan ziyade yeniden topluma kazandırmaktır.

Uyuşturucu Madde ile Yakalanma Suçunda Kullanıcı – Satıcı Ayrımı

Uyuşturucu ile yakalanma durumunda en kritik husus, kişinin kullanıcı mı yoksa satıcı mı olduğunun belirlenmesidir. Yalnızca ele geçirilen uyuşturucu miktarı bu ayrımı yapmak için yeterli değildir.

Mahkemeler ve Yargıtay uygulamasında;

• Ele geçirilen maddenin miktarı
• Maddenin saklanma şekli
• Şüphelinin davranışları
• Olayın gerçekleşme koşulları

birlikte değerlendirilerek suçun niteliği tespit edilir. Kişisel kullanım sınırlarını aşan durumlarda uyuşturucu ticareti suçundan yargılama yapılabilir ve bu hâlde ağır hapis cezaları gündeme gelir.

İlk Kez Uyuşturucudan Yakalanan Kişi Hemen Hapse Girer Mi?

İlk kez uyuşturucu kullanma veya bulundurma suçundan yakalanan kişiler hakkında hemen hapis cezası uygulanmaz. Cumhuriyet savcısı tarafından kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilir ve kişi denetimli serbestlik kapsamına alınır.

Bu süreçte kişinin;

• Uyuşturucu kullanmaması
• Denetimli serbestlik yükümlülüklerine uyması
• Gerekirse tedavi programlarına katılması

zorunludur. Yükümlülüklere uyulmaması veya yeniden uyuşturucu ile yakalanılması hâlinde kamu davası açılır ve hapis cezası gündeme gelir.

İlk Kez Uyuşturucudan Yakalanmak Sicile İşler Mi?

İlk kez uyuşturucudan yakalanma durumunda verilen kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı, kesinleşmiş bir mahkûmiyet hükmü değildir. Bu nedenle kural olarak adli sicil kaydına işlemez.

Ancak yükümlülüklere uyulmaması ve davanın açılarak mahkûmiyetle sonuçlanması hâlinde, hüküm sicile işlenebilir. Bu noktada sürecin doğru yönetilmesi, ileride telafisi güç hak kayıplarının önüne geçilmesi açısından son derece önemlidir.

İkinci Kez Uyuşturucudan Yakalanmak Ne Anlama Gelir?

Uyuşturucu suçunun tekrarı hâlinde, ilk yakalanmaya tanınan erteleme ve alternatif yaptırımlar büyük ölçüde ortadan kalkar. İkinci kez uyuşturucudan yakalanan kişiler, çoğunlukla doğrudan kamu davası ile karşı karşıya kalır ve hapis cezası ihtimali ciddi şekilde artar.

Bu nedenle ilk kez uyuşturucu ile yakalanan kişilerin denetimli serbestlik sürecini ciddiyetle yürütmeleri hayati öneme sahiptir.

Antalya’da Uyuşturucu Suçlarında Avukat Desteğinin Önemi

Uyuşturucu suçları, teknik detayları ve ağır yaptırımları nedeniyle uzmanlık gerektiren ceza davalarıdır. İlk kez uyuşturucudan yakalanma cezası sürecinde yapılacak hatalar, kişinin özgürlüğünü ve sicilini doğrudan etkileyebilir.

Antalya’da ceza hukuku alanında faaliyet gösteren Yıldız & Candan Hukuk Bürosu, uyuşturucu suçlarına ilişkin soruşturma ve kovuşturma süreçlerinde müvekkillerine profesyonel hukuki destek sunmaktadır. Dosyanın en başından itibaren doğru savunma stratejisinin belirlenmesi, sürecin lehe sonuçlanması açısından belirleyicidir.

Uyuşturucu Kullanma Suçu Şartları Nelerdir?

Uyuşturucu kullanma suçu, Türk Ceza Kanunu’nda kasten işlenen suçlar arasında yer almaktadır. Bir kişinin bu suçtan sorumlu tutulabilmesi için, uyuşturucu veya uyarıcı maddeyi bilerek ve isteyerek kullanması ya da kullanmak amacıyla bulundurması gerekir. Kişinin bilgisi ve iradesi dışında uyuşturucu maddeye maruz kalması hâlinde suçun manevi unsuru oluşmaz.

Örneğin, kişinin evinde veya aracında bilgisi dışında uyuşturucu madde bulunması ya da başkaları tarafından yiyecek veya içeceğine uyuşturucu katılması durumunda, uyuşturucu kullanma veya bulundurma suçundan bahsedilemez. Bu nedenle her olayda kişinin iradesi ve kastı titizlikle değerlendirilir.

Uyuşturucu Kullanma Suçunun Yargılama Süreci Nedir?

Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alma, kabul etme, bulundurma ya da kullanma suçlarında yargılama süreci, diğer ceza davalarından farklı şekilde ilerler. İlk kez uyuşturucu ile yakalanan kişiler hakkında çoğu zaman doğrudan dava açılmaz.

Cumhuriyet savcısı tarafından verilen kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı ile birlikte kişi denetimli serbestlik kapsamına alınır. Bu süreçte kişi hakkında belirli yükümlülükler getirilir ve bu yükümlülüklere uygun davranıp davranmadığı denetim altına alınır.

Erteleme kararına ve denetimli serbestlik tedbirine karşı, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilebilir. Sürecin hukuka uygun yürütülmesi açısından bu aşamada avukat desteği büyük önem taşır.

Uyuşturucu Suçlarında HAGB Uygulanır Mı?

Uyuşturucu suçlarında Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) kararı, suçun türüne göre uygulanabilmektedir. Özellikle TCK m.191 kapsamında yer alan kullanmak için uyuşturucu bulundurma veya kullanma suçlarında, mahkeme tarafından HAGB kararı verilmesi mümkündür.

Ancak uyuşturucu ticareti (TCK m.188) ve kullanımını kolaylaştırma (TCK m.190) suçlarında, suçun ağırlığı nedeniyle HAGB uygulaması çoğu zaman mümkün olmamaktadır. Bu nedenle dosyanın hangi madde kapsamında değerlendirildiği son derece kritiktir.

3 Kez Uyuşturucudan Yakalanma Cezası Nedir?

Uyuşturucu suçunun üçüncü kez tekrarlanması hâlinde, artık erteleme, denetimli serbestlik veya alternatif yaptırımlar uygulanmaz. Kişi hakkında doğrudan kamu davası açılır ve mahkeme tarafından hapis cezası verilmesi kuvvetle muhtemeldir.

Üçüncü kez yakalanma, mahkeme tarafından suçta ısrar olarak değerlendirilir ve bu durum cezanın alt sınırdan uzaklaşılmasına neden olabilir. Bu aşamada etkin bir savunma yapılmaması hâlinde ağır sonuçlar doğabilir.

Sıkça Sorulan Sorular